Violeta Parra
Η Violeta Parra γεννήθηκε στο San Carlos, στην περιοχή της Chillαn, στη Νότια Χιλή. Ο πατέρας της ήταν καθηγητής της μουσικής, η μητέρα μια αγρότισσα που έπαιζε ερασιτεχνική κιθάρα και τραγουδούσε. Ήταν εννέα αδέρφια και έζησαν την παιδική τους ηλικία στην εξοχή.
Στα εννέα της χρόνια άρχισε κιθάρα και τραγούδι. Στα δώδεκα συνέθεσε τα πρώτα της τραγούδια. Εκπαιδεύτηκε σαν καθηγήτρια στη Σχολή του Σαντιάγο, ενώ παράλληλα την ίδια εποχή είχε ήδη συνθέσει μπολέρος, κορρίδος και μουσική για τραγούδια. Δούλευε σε μπαρ, σε τσίρκο, σε σκηνές ψυχαγωγίας και σε μικρές αίθουσες της περιοχής.
Το 1952 παντρεύτηκε με τον Luis Cereceda. Από αυτό το γάμο γεννήθηκαν η Isabel και ο Angel, με τους οποίους αργότερα θα παρουσιάσει μεγάλο μέρος της μουσικής δουλειάς της.
Στις αρχές του 1952, η Violeta, παρακινούμενη από τον ποιητή αδερφό της Nicanor Parra, αρχίζει να διασχίζει περιοχές της επαρχίας ηχογραφώντας και συλλέγοντας φολκορική μουσική. Αυτή η έρευνα την οδηγεί ν’ ανακαλύψει την ποίηση και τα λαϊκά τραγούδια από διάφορες γωνιές της Χιλής. Παρασκευάζει έτσι μια πολιτιστική σύνθεση της Χιλής και αναδύεται η παράδοση ενός απέραντου πλούτου που ήταν μέχρι τότε κρυμμένος. Είναι εδώ που αρχίζει η πάλη της με τα στερεότυπα οράματα της Λατινικής Αμερικής και ματατρέπεται σε αποκαταστάτρια και κατασκευάστρια της αυθεντικής λαϊκής κουλτούρας.
Συνθέτει τραγούδια, μουσική ορχηστρική και είναι ζωγράφος, γλύπτρια, κεντήστρα, κεραμίστρια με «αυτό που υπάρχει» περνώντας στα μέτρα της δικής της διάθεσης αντί μια τεχνική ή ένα κατασκευασμένο άλλο είδος.
Το 1954 η Violeta Parra ταξιδεύει καλεσμένη στην Πολωνία, διασχίζει τη Σοβιετική Ένωση και την Ευρώπη παραμένοντας δύο χρόνια στη Γαλλία. Εκεί ηχογραφεί τα πρώτα LP με αυθεντικά, φολκλορικά τραγούδια. Έχει επικοινωνία με καλλιτέχνες και διανοούμενους Ευρωπαίους και επιστρέφοντας στη Χιλή συνεχίζει την κατασκευαστική της παραγωγή. Το 1958 εισβάλλει στην Κεραμική και αρχίζει να κεντά τσουβάλια και άλλα χοντρά υφάσματα. Ταξιδεύει στο βορρά καλεσμένη από το Πανεπιστήμιο όπου οργανώνει ρεσιτάλ, ομιλίες για την παράδοση, γράφει και ζωγραφίζει. Επιστρέφοντας στο Santiago η Violeta εκθέτει τα λάδια της στο Φεστιβάλ Γλυπτικής Τέχνης στον ελεύθερο αέρα. Στα επόμενα χρόνια συνεχίζει την καριέρα της ακούραστη.
Το 1961 η Violeta αρχίζει μια περιοδεία με τα παιδιά της καλεσμένη στο Φεστιβάλ Νεολαίας στη Φινλανδία. Ταξιδεύουν στη Σοβιετική Ένωση, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία όπου παρέμειναν στο Παρίσι για τρία χρόνια. Πρωταγωνίστησαν σε μπουάτ στο Καρτιέ Λατέν και σε προγράμματα για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Πρόσφεραν ρεσιτάλ στην Ουνέσκο και θέατρο για τα Ηνωμένα Έθνη. Πραγματοποίησαν μια σειρά κονσέρτων στη Γενεύη και εκθέσεις των έργων τους στην Γλυπτική. Το 1964 εκθέτει τις «arpilleras» τα κεντημένα εργόχειρα πάνω σε λινάτσες, ελαιογραφίες στην Pavillon de Marsan, καθιστώμενη έτσι ως η πρώτη Λατινοαμερικάνα που εκθέτει ατομικά.
Το 1965 ταξιδεύει στην Ελβετία όπου κινηματογραφεί ένα ντοκυμαντέρ που τη δείχνει σε όλο της το μεγαλείο. Επιστρέφει στη Χιλή και τραγουδά με τα παιδιά της στην Peρa de Los Parras, στην οδό Carmen 340 στο Santiago. Εγκαινιάζει το Κέντρο της Τέχνης σε μια σκηνή και ηχογραφεί δίσκους ορχηστρικής μουσικής. Ταξιδεύει στη Βολιβία το 1966 και προσφέρει κονσέρτα στις περιοχές της Νότιας Χιλής. Συνεχίζει ηχογραφώντας συνοδευόμενη από τα παιδιά της. Επιστρέφει στο Santiago
για να συνεχίσει τη δουλειά της στη Σκηνή ( La Carpa), ηχογραφώντας εκεί τα τελευταία της τραγούδια….
Η Violeta Parra έθεσε τέρμα στη ζωή της (αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι) το 1967 μετά το χωρισμό της από τον Gilbert Favre.
Gracias A La Vida
Gracias a la vida que me ha dado tanto
Me dio dos luceros que cuando los abro
Perfecto distingo lo negro del blanco
Y en el alto cielo su fondo estrellado
Y en la multitudes el hombre que yo amo.
Gracias a la vida que me ha dado tanto,
Me ha dado el sonido y el abecedario
Y con el las palabras que pienso y declaro
Madre, amigo, hermano y luz alumbrando
La ruta del alma de el que estoy amando.
Gracias a la vida que me ha dado tanto
Me ha dado el oído que en todo su ancho
Graba noche y día grillos y canarios
Martillos, turbinas, ladridos, chubascos
Y la voz tan tierna de mi buen amado.
Gracias a la vida que me ha dado tanto
Me ha dado la marcha de mis pies cansados
Con ellos anduve ciudades y charcos
Playas y desiertos, montañas y llanos
Y la casa tuya, tu calle y tu patio.
Gracias a la vida que me ha dado tanto
Me ha dado la risa, me ha dado el llanto
Así yo distingo dicha de quebranto
Los dos materiales que forman mi canto
Y el canto de ustedes que es mi propio canto.
¡Gracias a la vida que me ha dado tanto!